آلرژی به گرما از جمله پدیدههای نادری است که کمتر به آن پرداخته شده اما در برخی افراد موجب رنج و ناراحتی مداوم میشود، بدن انسان به طور طبیعی توانایی سازگاری با تغییرات دمایی را دارد، اما در برخی افراد، سیستم ایمنی بهگونهای ناهماهنگ عمل میکند و با بالا رفتن دمای محیط یا بدن، واکنشی مشابه آلرژی از خود نشان میدهد، در این مقاله به علل، نشانهها و راهکارهای مقابله با آلرژی به گرما خواهیم پرداخت.
علت آلرژی به گرما
آلرژی به گرما که در اصطلاح پزشکی به آن کهیر گرمایی یا کهیر کولینرژیک گفته میشود، نوعی واکنش پوستی است که در اثر افزایش دمای بدن یا تعریق ایجاد میشود و برخلاف تصور عمومی، این واکنش یک آلرژی واقعی به گرما نیست، بلکه پاسخ غیرطبیعی سیستم ایمنی به گرما یا تعریق است و علت اصلی این مشکل به طور کامل مشخص نیست، اما برخی از دلایل و عوامل موثر در بروز آن شامل موارد زیر هستند.
تحریک سیستم عصبی خودکار
افزایش دمای بدن به هر دلیلی مانند ورزش، دوش آب گرم، هوای داغ یا استرس باعث فعال شدن سیستم عصبی خودکار و ترشح استیل کولین میشود، این ماده در افراد حساس باعث آزاد شدن هیستامین از سلول های بدن و در نتیجه ایجاد کهیر، قرمزی و خارش میشود.
اختلال در عملکرد سیستم ایمنی
در برخی افراد، سیستم ایمنی نسبت به تغییرات طبیعی بدن مثل افزایش دما یا تعریق، واکنشی افراطی نشان میدهد و این واکنش شامل کهیرهای کوچک، خارش شدید و سوزش پوست است.
عوامل ژنتیکی و زمینه ای
در برخی موارد، این حساسیت زمینه خانوادگی یا ژنتیکی داشته و در افرادی که دارای سابقه آسم، آلرژی یا بیماری های خودایمنی هستند، بیشتر دیده میشود.
مسدود شدن مجاری عرق
در بعضی افراد، انسداد جزئی مجاری عرق باعث تجمع عرق در زیر پوست و تحریک آن میشود که منجر به واکنش های التهابی و خارش میگردد.
علائم آلرژی به گرما
آلرژی به گرما با بروز علائمی در سطح پوست همراه است که پس از افزایش دمای بدن، تعریق یا قرار گرفتن در محیط گرم ظاهر میشوند و این علائم از خفیف تا شدید متغیر بوده و بسته به حساسیت فرد، مدت زمان بروز آن ها نیز متفاوت است، در ادامه مهمترین علائم این نوع آلرژی بیان شده است.
- مهمترین علامت، بروز کهیرهای کوچک، قرمز و برجسته است که اغلب به صورت نقاطی پراکنده روی پوست ظاهر میشوند و این کهیرها قطری کمتر از چند میلی متر دارند و بیشتر در نواحی بالاتنه، گردن، بازوها و سینه دیده میشوند.
- بسیاری از افراد پیش از ظاهر شدن کهیرها، احساس سوزش، خارش یا گزگز در پوست خود دارند، این احساس ها با شروع تعریق یا قرار گرفتن در محیط گرم آغاز میشوند.
- یکی از شایع ترین و آزار دهنده ترین علائم این آلرژی، خارش شدید و مداوم است که باعث تحریک و التهاب بیشتر پوست میشود.
- ناحیه هایی از پوست که دچار واکنش میشوند، به صورت واضح قرمز، ملتهب و گرم تر از سایر نقاط هستند.
- علائم چند دقیقه پس از شروع گرما یا تعریق ظاهر میشوند و در عرض ۳۰ دقیقه تا یک ساعت خود به خود فروکش میکنند، البته اگر فرد در محیط خنک قرار بگیرد.
- در برخی افراد حساس، علائم شامل سردرد، سرگیجه، تنگی نفس، تهوع یا حتی واکنش های شبه آنافیلاکسی نیز میشود، این موارد نادر ولی جدی هستند و نیاز به مراجعه فوری پزشکی دارند.
اگر علائم کهیر یا خارش پس از گرما و تعریق را دارید، برای تشخیص آلرژی به گرما همین حالا از دکتر نسرین مرتضویفر نوبت بگیرید، با شماره ۰۹۱۹۵۷۷۴۶۵۶ تماس بگیرید.
تشخیص آلرژی به گرما
تشخیص آلرژی به گرما بر اساس شرح حال دقیق بیمار و معاینه بالینی صورت میگیرد که در ادامه بررسی خواهیم کرد:
شرح حال دقیق بیمار
پزشک ابتدا سوالاتی در مورد زمان بروز علائم، نوع فعالیت هایی که منجر به ایجاد آن ها میشوند، مانند ورزش هایی که انجام میدهید، حمام آب گرم یا قرار گرفتن در محیط گرم، سابقه بیماری های آلرژیک یا پوستی و همچنین سابقه خانوادگی میپرسد.
بررسی علائم ظاهری
علائم آلرژی از قبیل کهیرهای ریز پس از تعریق، احساس سوزش یا خارش ناگهانی بعد از افزایش دمای بدن توسط پزشک بررسی میشوند.
آزمایش تحریک با گرما یا ورزش
در این روش، پزشک بیمار را در محیطی گرم قرار میدهد یا درخواست میکند که فرد فعالیت جسمی سبک را برای چند دقیقه انجام دهد تا دمای بدن افزایش یابد، در صورت ظاهر شدن کهیر های مشخص در عرض چند دقیقه، احتمال کهیر گرمایی تقویت میشود.
این آزمایش در محیط های پزشکی کنترل شده و با رعایت ایمنی انجام میگیرد تا از بروز واکنش های شدید جلوگیری شود.
آزمایشات تکمیلی در صورت نیاز
تستهای آلرژی برای رد سایر بیماریهای پوستی (مانند کهیر فشاری یا آفتابی) نیز جهت اطمینان در برخی از موارد حاد انجام میشوند.
روش های درمان آلرژی به گرما
درمان آلرژی به گرما بیشتر با هدف کاهش علائم، پیشگیری از بروز مجدد و کنترل واکنش های بدن انجام میشود، چرا که درمان قطعی برای این نوع کهیر تاکنون شناخته نشده است. با این حال، رعایت نکات مراقبتی و مصرف داروهای مناسب به میزان قابل توجهی علائم را کاهش میدهد، در ادامه، موثرترین روش های درمانی برای آلرژی به گرما بیان شدهاند.
مصرف آنتیهیستامینها
آنتیهیستامین های خوراکی اولین و رایج ترین گزینه درمانی هستند، این داروها با مهار آزاد شدن هیستامین در بدن، از بروز کهیر، خارش و سوزش جلوگیری میکنند یا شدت آن را کاهش میدهند و برخی از داروهای پرکاربرد شامل لوراتادین، فکسوفنادین، سیتریزین و دسلوراتادین بوده که پزشک مصرف این داروها را به صورت روزانه، خصوصا در فصول گرم یا هنگام فعالیت های ورزشی، تجویز میکند.
خنک نگه داشتن بدن
از موثرترین روش های کنترل این نوع کهیر، پیشگیری از افزایش دمای بدن و تعریق زیاد است، راهکارهای ساده ای مانند استفاده از لباسهای نخی و سبک، ماندن در محیطهای خنک و دارای تهویه مناسب، دوش گرفتن با آب و ولرم پس از فعالیت و همچنین استفاده از پنکه یا دستگاه خنک کننده در مواقع نیاز موثر هستند.
کاهش استرس و اضطراب
استرس یکی از محرک های افزایش دمای بدن و در نتیجه بروز علائم آلرژی به گرما است، تمرین های مدیتیشن، یوگا و تنفس عمیق به کنترل این عامل کمک میکنند.
پرهیز از فعالیت های شدید بدنی در گرما
ورزش یا فعالیت بدنی در محیط های گرم یا مرطوب احتمال بروز علائم را افزایش میدهد و بهتر است فعالیت های ورزشی در ساعات خنک روز یا در فضاهای سرپوشیده با تهویه مناسب انجام شوند.
استفاده از کرمهای ضد التهاب در موارد خفیف
اگر خارش یا سوزش شدید باشد، در برخی موارد پزشک کرم های موضعی ضد التهاب یا آنتیهیستامین تجویز میکند، این محصولات به کاهش سریع علائم در نواحی خاص کمک میکنند.
مشاوره با پزشک در موارد شدید
اگر علائم به صورت مکرر، شدید یا همراه با علائم عمومی مانند تنگی نفس، سرگیجه یا تهوع ظاهر شوند، حتما باید به متخصص آلرژی در آمل مراجعه شود، در این موارد نیاز به درمان های تخصصیتر یا داروهای قوی تر مانند داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی یا داروهای ضد لوکوترین است.
سوالات متداول
در اغلب موارد خطرناک نیست، اما در برخی افراد با واکنش های شدیدتری مانند تنگی نفس یا سرگیجه همراه است که نیازمند مداخله فوری پزشکی است.
ورزش باید در محیطهای خنک، با شدت کم و با فاصله زمانی کوتاه انجام شود و همچنین دوش گرفتن بعد از ورزش و مصرف داروهای تجویزی مفید است.
در برخی افراد، علائم با افزایش سن یا تغییرات هورمونی کاهش مییابد، اما در بعضی دیگر سال ها باقی میماند و نیازمند مدیریت مداوم است.
در نهایت…
آلرژی به گرما یا کهیر گرمایی، واکنشی نسبت به افزایش دمای بدن است که با علائمی مانند کهیر، خارش و سوزش همراه میشود، تشخیص دقیق آن از طریق شرح حال، معاینه بالینی و تستهای تحریک حرارتی ممکن است، شناسایی به موقع و رعایت توصیههای پزشکی نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی فرد دارد.