آیا تا به حال پس از تماس با یک حیوان خانگی دچار عطسه، خارش چشم یا تنگی نفس شدهاید؟ اگر پاسختان مثبت است، ممکن است به آلرژی به حیوانات مبتلا باشید، این نوع آلرژی یکی از شایع ترین حساسیت ها بهشمار میرود و معمولا در اثر تماس با موی حیوان، بزاق، شوره پوست یا ادرار آن ایجاد میشود، با افزایش نگهداری حیوانات خانگی در خانهها، میزان بروز این حساسیت نیز رو به افزایش است، اما چه کسانی بیشتر در معرض این نوع آلرژی قرار دارند و چگونه میتوان علائم آن را کنترل یا از بروز آن پیشگیری کرد؟

چه حیواناتی باعث آلرژی میشوند؟
برخی حیوانات بیش از سایرین باعث بروز آلرژی در انسانها میشوند، زیرا مو، شوره پوست، بزاق یا ادرار آنها حاوی مواد حساسیتزا است، در ادامه، رایج ترین حیوانات آلرژیزا را معرفی میکنیم:
🐶 سگها
بسیاری از افراد به پروتئین موجود در بزاق یا شوره پوست سگها حساسیت دارند و برخلاف تصور رایج، میزان آلرژیزایی سگها ارتباطی با نژاد آنها ندارد.
🐱 گربهها
گربهها یکی از شایع ترین عوامل آلرژی هستند، بزاق و شوره پوست آنها بسیار ریز و سبک است و مدت زیادی در هوا باقی میماند، به همین دلیل بیشتر باعث واکنش های آلرژیک میشوند.
بیشتر بخوانید: آلرژی به گربه
🐭 موشها و همسترها
حیوانات جونده مانند همستر، موش یا خوکچه هندی نیز میتوانند از طریق ادرار، بزاق یا پوست خود به ویژه در فضاهای بسته موجب بروز حساسیت شوند.
🐰 خرگوشها
شوره پوست خرگوش و همچنین ادرار آن از عوامل حساسیتزا هستند، به خصوص برای افرادی که آنها را در خانه نگهداری میکنند.
🐦 پرندگان
پرها، فضولات و شورهی پوست پرندگان احتمال دارد واکنشهای آلرژیک ایجاد کند، در برخی موارد، تنفس ذرات معلق ناشی از پرندگان موجب آسم یا تنگی نفس میشود.
دلایل اصلی بروز آلرژی به حیوانات
آلرژی به حیوانات زمانی بروز میکند که سیستم ایمنی بدن نسبت به مواد خاصی که از بدن حیوانات ترشح میشود، واکنش بیش از حد نشان دهد، این مواد به عنوان آلرژن شناخته میشوند و باعث تحریک سیستم ایمنی و ایجاد علائمی چون عطسه، سرفه یا خارش میشوند، در ادامه به مهم ترین علت های بروز این نوع آلرژی اشاره میکنیم:

- ریزترین ذرات پوست حیوانات خانگی که به طور مداوم در هوا پخش میشوند، از رایج ترین آلرژنها هستن،. این ذرات به راحتی در فضا منتشر شده و به لباس، مبلمان و فرش میچسبند.
- پروتئین های موجود در بزاق سگها و گربهها موجب واکنش آلرژیک میشوند، حیوانات هنگام لیسیدن خود، این بزاق را به پوست و موی خود منتقل میکنند.
- ادرار حیواناتی مانند همستر، موش یا خرگوش حاوی آلرژن هایی است که از طریق بخار یا ذرات معلق به سیستم تنفسی راه پیدا میکنند.
- اگرچه مو یا پر به تنهایی آلرژیزا نیست، اما آلرژنهای دیگر را در خود نگه میدارد و منتقل میکند.
- افرادی که سابقه خانوادگی آلرژی یا آسم دارند، بیشتر مستعد ابتلا به آلرژی حیوانات هستند.
علائم آلرژی به حیوانات خانگی
علائم آلرژی به حیوانات خانگی بسته به شدت واکنش بدن و نوع تماس با آلرژنها، از خفیف تا شدید متغیر است، این علائم معمولا بلافاصله یا چند ساعت پس از تماس با حیوان ظاهر میشوند و شامل موارد زیر هستند:
علائم تنفسی:
- عطسه های مکرر
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- سرفه های خشک یا مداوم
- تنگی نفس یا خسخس سینه
- تشدید علائم آسم در افراد مبتلا
علائم چشمی:
- قرمزی و خارش چشمها
- اشک ریزش زیاد
- تورم اطراف چشمها
علائم پوستی:
- خارش پوست
- قرمزی یا کهیر در نواحی تماس با حیوان
- اگزما یا خشکی شدید پوست
روش های تشخیص آلرژی به حیوانات
تشخیص آلرژی به حیوانات با بررسی دقیق علائم بیمار، سابقه پزشکی و انجام تست های تخصصی آلرژی انجام میشود و بهترین متخصص آلرژی در آمل با توجه به شرایط فرد، از روش های زیر برای تشخیص استفاده میکند:

- پزشک با پرسیدن سوالاتی درباره زمان بروز علائم، نوع حیوان خانگی، دفعات تماس و سابقه خانوادگی آلرژی، به سرنخهای اولیه دست پیدا میکند.
- در تست پوستی پریک آلرژی مقدار کمی از آلرژنهای حیوانات مانند موی گربه یا بزاق سگ به پوست بازوی بیمار وارد میشود و اگر فرد حساس باشد، ناحیه تزریق قرمز و متورم میشود.
- آزمایش خون نیز میزان آنتیبادی IgE خاص آلرژن های حیوانات را در خون اندازهگیری میکند، اگر سطح IgE بالا باشد، نشان دهنده واکنش حساسیتی بدن است.
- گاهی پزشک توصیه میکند برای مدتی از حیوان دور بمانید تا مشخص شود آیا علائم کاهش مییابند یا خیر، این روش کمک میکند تا آلرژی از سایر بیماریها متمایز شود.
راههای درمان آلرژی به حیوانات
درمان آلرژی به حیوانات با هدف کنترل علائم، کاهش واکنش سیستم ایمنی و بهبود کیفیت زندگی انجام میشود، بسته به شدت حساسیت، درمان ترکیبی از دارو، تغییر سبک زندگی و در برخی موارد درمان های تخصصیتر است:

داروهای ضد آلرژی
این داروها با مسدود کردن گیرندههای هیستامین در بدن، علائمی مانند عطسه، خارش، آبریزش بینی و چشم را کاهش میدهند، مصرف منظم آنها شدت واکنش آلرژیک را کنترل میکند.
اسپری های بینی کورتیکواستروئیدی
اسپری هایی مثل فلوتیکازون با کاهش التهاب مخاط بینی، گرفتگی و آبریزش را تسکین میدهند، این داروها برای کنترل طولانی مدت آلرژی بینی بسیار مؤثر هستند و روزانه مصرف میشوند.
داروهای ضد آسم و گشاد کنندههای برونش
در افرادی که آلرژی باعث تنگی نفس یا خسخس میشود، اسپریهای تنفسی مانند سالبوتامول به باز شدن مجاری تنفسی کمک کرده و تنفس را آسان میکنند، مصرف آنها طبق دستور پزشک ضروری است.
ایمونوتراپی
در این روش، بدن به مرور با دوزهای کم آلرژن آشنا میشود تا تحمل ایجاد شود، درمانی طولانی مدت اما مؤثر برای کاهش یا حذف کامل علائم در برخی بیماران مزمن یا شدید است.
کاهش تماس با آلرژنها
با محدود کردن حیوان به مکان مشخص، شستن مداوم آن، حذف فرش و پرده و استفاده از فیلتر هوا میتوان مقدار زیادی از آلرژنها را از محیط حذف و علائم را کنترل کرد، این اقدامات نقش مهمی در پیشگیری دارند.
میتوان با وجود آلرژی، حیوان خانگی داشت؟
بله، در بسیاری از موارد میتوان با وجود آلرژی، حیوان خانگی داشت؛ به شرطی که اقدامات پیشگیرانه به درستی انجام شود، استفاده از فیلتر هوا، محدود کردن ورود حیوان به اتاق خواب، شست و شوی منظم حیوان و رعایت بهداشت شخصی از جمله روشهایی هستند که میزان آلرژن را کاهش میدهند و همچنین مصرف داروهای ضدآلرژی تحت نظر پزشک علائم را کنترل میکند.
سوالات متداول
بله، کودکان به خصوص در سنین پایین به دلیل سیستم ایمنی حساستر، بیشتر در معرض آلرژی به حیوانات قرار دارند و تماس مکرر علائم شدیدتری ایجاد میکند.
آلرژی به موی حیوانات به دلیل شوره و ذرات پوست است، اما آلرژی به بزاق ناشی از پروتئینهای موجود در بزاق است که هنگام لیسیدن حیوان پخش میشود و واکنش شدیدتری ایجاد میکند.
برای کاهش تماس با آلرژن های حیوانی، حیوان را از اتاق خواب دور نگه دارید، مرتب حمام کنید، از فیلتر هوای HEPA استفاده کنید و محیط خانه را به طور منظم تمیز کنید.
در نهایت…
آلرژی به حیوانات یکی از حساسیت های شایع است کهکیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار میدهد و شناخت علائم، علت ها و روش های تشخیص آن کمک میکند به موقع اقدام کنید، با رعایت نکات پیشگیرانه و استفاده از درمان های مناسب میتوان علائم را کنترل و زندگی راحت تری داشت، همچنین، با مدیریت صحیح، امکان نگهداری حیوان خانگی حتی در صورت وجود آلرژی فراهم است و آگاهی و مراقبت، کلید زندگی سالم با حیوانات است.