تا به حال از عطسه های مداوم، آبریزش بینی یا خارش چشم ها در فصول خاصی از سال رنج بردهاید؟ بسیاری از افراد تصور میکنند آلرژی درمان قطعی ندارد و تنها باید با داروهای موقتی آن را کنترل کرد، اما واقعیت این است که روش های نوینی مانند ایمونوتراپی سیستم ایمنی بدن را به گونهای آموزش میدهند که دیگر به مواد حساسیت زا واکنش شدید نشان ندهد، در این مقاله بررسی میکنیم که ایمونوتراپی چگونه عمل میکند، برای چه افرادی مناسب است و چه نتایجی در درمان آلرژی دارد؟
ایمونوتراپی چیست و چگونه عمل میکند؟
ایمونوتراپی یا درمان ایمنی روشی نوین در کنترل و درمان آلرژی است که به جای سرکوب علائم، مستقیم بر سیستم ایمنی بدن اثر میگذارد، در این روش، بدن به تدریج در معرض مقدار کمی از ماده آلرژی زا قرار میگیرد تا سیستم ایمنی نسبت به آن تحمل یا مقاومت طبیعی پیدا کند، این روند از طریق تزریق یا قطره و قرص زیرزبانی انجام میشود، به مرور زمان، پاسخ التهابی بدن کاهش یافته و شدت علائم آلرژی مانند عطسه، خارش یا گرفتگی بینی کم میشود و به بیان ساده، ایمونوتراپی به بدن یاد میدهد که به جای واکنش افراطی، با مواد آلرژیزا سازگار شود.
نقص ایمنی چیست؟
ایمونوتراپی برای چه نوع آلرژی هایی کاربرد دارد؟
ایمونوتراپی برای درمان آلرژی های تنفسی و محیطی استفاده میشود؛ یعنی حساسیت هایی که بر اثر تماس با مواد خاص در هوا ایجاد میشوند، از جمله:
- آلرژی به گرده گیاهان مانند چمن، گل یا درختان که در فصول خاص تشدید میشود.
- آلرژی به مایت و گرد و غبار خانگی که یکی از علل شایع گرفتگی بینی و سرفه مزمن است.
- آلرژی به شوره یا موی حیوانات خانگی مانند گربه و سگ.
- آلرژی به کپک ها و قارچ های محیطی که در فضاهای مرطوب رشد میکنند.
انواع روش های ایمونوتراپی آلرژی
ایمونوتراپی آلرژی به دو روش اصلی انجام میشود که هر کدام بسته به نوع آلرژی و شرایط بیمار انتخاب میشوند:
ایمونوتراپی تزریقی
در این روش، مقادیر اندک ماده آلرژی زا به زیر پوست تزریق میشود تا بدن به تدریج به آن عادت کند و درمان در دو مرحله افزایش دوز هفتگی و مرحله نگهدارنده با فواصل ۲ تا ۴ هفته است، این روش به کاهش واکنش های آلرژیک شدید کمک کرده و نتایج بلند مدت دارد.
ایمونوتراپی زیرزبانی
در این روش، قطره یا قرص حاوی آلرژن زیر زبان قرار میگیرد و از طریق مخاط جذب بدن میشود، این روش قابل انجام در منزل است و برای افرادی که از تزریق میترسند مناسب است، ایمونوتراپی زیرزبانی به کاهش علائم آلرژی و تقویت تحمل بدن کمک میکند.
انواع نقص ایمنی
مدت زمان و مراحل درمان با ایمونوتراپی
ایمونوتراپی آلرژی یک فرآیند تدریجی و بلند مدت است که بین ۳ تا ۵ سال طول میکشد تا اثرات پایدار ایجاد شود، این درمان شامل دو مرحله اصلی است:
مرحله افزایش دوز
در این مرحله، بیمار مقادیر کم آلرژن را به تدریج دریافت میکند تا بدن به آن عادت کند و واکنش شدید سیستم ایمنی کاهش یابد، تزریقها یا مصرف زیرزبانی هفتهای یا دو هفتهای توسط بهترین متخصص درمان آلرژی انجام میشود و حدود ۳ تا ۶ ماه طول میکشد تا دوز هدف به دست آید.
مرحله نگهدارنده
پس از رسیدن به دوز هدف، دوز ثابت آلرژن با فواصل ۲ تا ۴ هفته ادامه مییابد تا اثر درمان تثبیت شود و این مرحله چند سال ادامه دارد و باعث کاهش علائم آلرژی و تقویت تحمل بدن نسبت به ماده حساسیتزا میشود.
مزایای ایمونوتراپی نسبت به روش های سنتی درمان
ایمونوتراپی آلرژی تفاوت اساسی با داروهای معمول ضدآلرژی دارد، زیرا بهجای سرکوب موقت علائم، سیستم ایمنی بدن را آموزش میدهد تا به مواد حساسیت زا واکنش شدید نشان ندهد و مزایای اصلی آن عبارتند از:
- برخلاف آنتی هیستامین ها و اسپری های بینی که فقط علائم را موقت کاهش میدهند، ایمونوتراپی باعث کاهش پایدار حساسیت میشود.
- با گذشت زمان، بسیاری از بیماران نیاز کمتری به داروهای ضدآلرژی پیدا میکنند.
- ایمونوتراپی مستقیما بر علت آلرژی اثر میگذارد، نه فقط بر نشانه ها.
- این درمان از تبدیل آلرژی فصلی به آلرژی شدیدتر یا آسم جلوگیری میکند.
- قابل اجرا برای انواع آلرژیهای شایع شامل گرده گیاهان، مایت گرد و غبار، حیوانات خانگی و برخی نیش حشرات.
دکتر نسرین مرتضوی فر؛ بهترین دکتر ایمونوتراپی در آمل
دکتر نسرین مرتضوی فر، فوق تخصص آسم و آلرژی در آمل، با تجربه در درمان آلرژی های تنفسی، پوستی و واکنش های شدید آلرژیک، به بیماران کمک میکند تا علائم خود را بهبود ببخشند، مطب ایشان مجهز به امکانات روز برای ایمونوتراپی و مراقبت های تخصصی است و نظرات مثبت بیماران نشان دهنده اثربخشی درمان و رضایت مراجعه کنندگان است.
برای دریافت نوبت با شماره تماس ۰۹۱۹۵۷۷۴۶۵۶ تماس بگیرید.
آدرس دکتر نسرین مرتضوی فر در گوگل مپ:
تفاوت ایمونوتراپی با داروهای ضدآلرژی معمول
تفاوت ایمونوتراپی و داروهای ضدآلرژی معمول را در جدول زیر به طور کامل برای شما آورده ایم:
| ویژگی | ایمونوتراپی | داروهای ضدآلرژی |
| هدف درمان | کاهش حساسیت سیستم ایمنی و درمان ریشهای آلرژی | کنترل موقت علائم آلرژی مانند عطسه، خارش و آبریزش بینی |
| مدت اثر | بلندمدت و پایدار حتی پس از پایان درمان | کوتاه مدت و تنها در زمان مصرف دارو |
| روش مصرف | تزریق زیرپوستی یا قطره/قرص زیرزبانی | قرص، شربت، اسپری بینی یا چشم |
| پیشگیری از پیشرفت آلرژی | از تشدید آلرژی یا ایجاد آسم جلوگیری کند. | فقط علائم را کنترل میکند. |
| شروع اثر | چند ماه طول میکشد تا اثر کامل ظاهر شود. | اثر سریع و در چند دقیقه تا چند ساعت |
| مناسب برای | افرادی که میخواهند درمان بلندمدت داشته باشند یا داروها کافی نیستند. | افرادی که نیاز به کنترل فوری علائم دارند. |
| عوارض جانبی | خفیف، اما واکنش های شدید نادر | کم، اما برخی افراد خواب آلودگی یا خشکی دهان تجربه میکنند. |
عوارض جانبی ایمونوتراپی
ایمونوتراپی آلرژی ایمن است، اما مانند هر درمان دیگری عوارض جانبی خفیف تا نادر دارد که این عوارض بسته به نوع روش و حساسیت بدن بیمار متفاوت است:
- درد، قرمزی یا تورم در محل تزریق، خارش یا سوزش زیر زبان در ایمونوتراپی زیرزبانی.
- علائم عمومی خفیف شامل عطسه، آبریزش بینی، خارش چشمها یا سردرد موقت.
- واکنش های شدید نادر شامل تورم گلو، تنگی نفس، سرگیجه یا شوک آنافیلاکتیک که نیازمند مراقبت فوری پزشکی است.
ایمونوتراپی راهحل قطعی برای آلرژی است؟
ایمونوتراپی را نمیتوان به طور کامل درمان قطعی آلرژی نامید، اما یکی از موثرترین و پایدارترین روشها برای کنترل و کاهش طولانی مدت علائم است و این درمان با تغییر واکنش سیستم ایمنی بدن، حساسیت به آلرژن ها را بهتدریج کاهش میدهد و در بسیاری از بیماران باعث بهبود چشمگیر یا حتی رفع کامل علائم میشود، با این حال، میزان موفقیت آن به عواملی مانند نوع آلرژی، شدت بیماری و تداوم درمان بستگی دارد، بنابراین ایمونوتراپی راهی برای کنترل ریشهای و طولانی مدت آلرژی است.
سوالات متداول
بله، ایمونوتراپی برای کودکان بالای ۵ سال که آلرژی های تنفسی مانند حساسیت به گرده یا گرد و غبار دارند، مناسب است و این روش از تشدید آلرژی و بروز آسم در آینده جلوگیری میکند.
نتایج ایمونوتراپی پس از ۳ تا ۶ ماه از شروع درمان ظاهر میشود و با ادامه منظم درمان تا چند سال، علائم آلرژی به طور چشمگیری کاهش یافته یا ناپدید میشوند.
در بیشتر بیماران، اثرات ایمونوتراپی سالها پس از پایان درمان باقی میماند، اما در برخی موارد خفیف، علائم به صورت جزئی بازمیگردند که با پیگیری پزشک قابل کنترل است.
در نهایت…
ایمونوتراپی یکی از مؤثرترین روش های درمان آلرژی است که به جای مهار موقت علائم، مستقیم بر سیستم ایمنی اثر میگذارد و بدن را نسبت به مواد حساسیتزا مقاوم میکند و با رعایت دقیق مراحل درمان، بسیاری از بیماران کاهش قابل توجهی در علائم خود تجربه میکنند، این روش در درازمدت نیاز به داروهای ضدآلرژی را به حداقل میرساند.