کهیر در بارداری یکی از مشکلات شایع پوستی در دوران حاملگی است که باعث خارش، قرمزی و ایجاد ضایعات برجسته روی پوست خواهد شد و این عارضه در سه ماهه سوم بارداری ظاهر شده و بیشتر در ناحیه شکم، رانها و بازوها دیده میشود.
هرچند کهیر بارداری معمولا خطر جدی برای مادر و جنین ندارد، اما خارش شدید و ناراحتی ناشی از آن قطعا آزار دهنده است، خصوصا اگر این علائم در زمان خواب مادر عود کنند، اما چه روشهای درمانی برای آن وجود دارد؟
علت بروز کهیر در بارداری
کهیر در بارداری یک واکنش پوستی است که به دلیل تغییرات هورمونی، افزایش جریان خون و حساسیت های سیستم ایمنی در دوران بارداری ایجاد میشود. دلایل رایج آن شامل موارد زیر است:
- افزایش سطح هورمون های استروژن و پروژسترون در دوران بارداری باعث تحریک پوست و بروز واکنش های آلرژیک مانند کهیر میشود.
- در دوران بارداری، سیستم ایمنی بدن تغییر کرده و به برخی مواد غذایی، داروها یا عوامل محیطی واکنش بیش از حد نشان میدهد.
- رشد شکم و تغییرات پوستی باعث تحریک و خارش میشود که در برخی از موارد به کهیر منجر خواهد شد.
- زنان باردار به دلیل افزایش متابولیسم بدن بیشتر عرق کرده که این امر باعث ایجاد کهیر میشود.
- برخی از مواد غذایی مانند غذاهای ادویه دار، شکلات یا آجیل و داروها واکنش آلرژیک ایجاد میکنند و کهیر را تشدید خواهند کرد.
- تغییرات احساسی و استرسهای ناشی از بارداری روی سیستم ایمنی بدن تاثیر گذاشته و موجب بروز کهیر میشوند.
علائم کهیر بارداری
کهیر بارداری همانند یک کهیر معمولی به صورت ضایعات قرمز و خارش دار روی پوست ظاهر میشود و در نقاط مختلف بدن گسترش مییابد. علائم رایج آن عبارتند از:
- یکی از بارزترین علائم کهیر بارداری خارش مداوم و آزاردهنده است که در برخی موارد شب ها شدیدتر میشود و خواب را مختل خواهد کرد.
- این عارضه از شکم به ویژه اطراف کشیدگی های پوستی شروع شده و به رانها، بازوها، باسن و سایر قسمت های بدن گسترش مییابد.
- برخی از زنان علاوه بر خارش، احساس سوزش یا سوزن سوزن شدن در محل کهیرها خواهند داشت.
- در برخی موارد، پوست نواحی درگیر خشکی و زبری و پوسته پوسته شدن نیز میشود.
- در موارد شدید، کهیر باعث تورم لب ها، پلک ها یا حتی دست ها و پاها میشود که در این صورت نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
- کهیر بارداری به طور ناگهانی ظاهر میشود، در طول روز از نظر اندازه تغییر میکند و پس از مدتی بدون جای زخم یا تغییر رنگ پوست از بین میرود.
تشخیص کهیر در بارداری
تشخیص کهیر بارداری بر اساس بررسی علائم بالینی و معاینه پوست توسط متخصص کهیر در مازندران انجام میشود، با بررسی الگوی ضایعات پوستی، میزان خارش و محل انتشار کهیرها این عارضه را از سایر بیماری های پوستی مرتبط با بارداری، مانند کلستاز بارداری، تشخیص میدهند.
در برخی موارد، برای رد احتمال واکنش های آلرژیک یا سایر مشکلات ایمنی، آزمایش خون، بررسی عملکرد کبد و کلیه یا تست های حساسیت انجام میشود. اگر کهیر شدید باشد یا همراه با علائمی مانند تورم، مشکلات تنفسی یا تب ظاهر شود، پزشک بررسی های بیشتری انجام میدهد.
خطرات کهیر در بارداری
کهیر در بارداری در بیشتر موارد یک مشکل بیخطر و موقتی است که بعد از زایمان برطرف میشود، اما در برخی شرایط خطراتی را به همراه خواهد داشت.
- خاراندن مداوم نواحی درگیر باعث زخم شدن پوست و افزایش خطر عفونتهای باکتریایی مانند سلولیت پوستی میشود.
- گاهی کهیر نشانه یک واکنش آلرژیک جدی است که با علائمی از قبیل تورم شدید، مشکلات تنفسی و کاهش فشار خون همراه است و نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد.
- کهیر شدید نشانهای از مشکلات کبدی مانند کلستاز بارداری است که برای مادر و جنین خطرناک است. در این صورت، بررسی عملکرد کبد و تجویز داروهای مناسب ضروری است.
- خارش و ناراحتی ناشی از کهیر باعث افزایش اضطراب و استرس مادر باردار میشود که به طور غیرمستقیم روی سلامت جنین تاثیر میگذارد.
درمان کهیر در بارداری
درمان کهیر بارداری بر کاهش خارش، تسکین علائم و جلوگیری از تحریک بیشتر پوست تمرکز دارد. بسته به شدت کهیر، روشهای درمانی زیر توصیه میشوند.
درمان های خانگی و مراقبتی
- استفاده از کمپرس سرد روی نواحی درگیر کهیر
- استفاده از لباسهای نخی و گشاد برای کاهش اصطکاک و تحریک پوستی
- پرهیز از عوامل تحریککننده مانند عدم مصرف غذاهای آلرژی زا
داروهای مجاز در بارداری
- آنتیهیستامینها مانند دس لوراتادین
- کرمهای موضعی ضد خارش مثل کالامین
- کرمهای مرطوب کننده حاوی آلوئهورا
درمان های پزشکی در موارد شدید
در موارد شدید که کهیر به درمانهای معمولی پاسخ نمیدهد، پزشک کورتیکواستروئیدهای خوراکی را با دوز کنترل شده تجویز میکند، همچنین، اگر کهیر همراه با علائم شدید مانند تورم، مشکلات تنفسی یا کهیر گسترده باشد، تزریق داروهای ضدالتهابی یا آنتیهیستامینهای قوی زیر نظر متخصص زنان شما توصیه میشود.
سوالات متداول
این عارضه در سه ماهه سوم بارداری بیشتر رخ میدهد، اما در مراحل دیگر از بارداری هم امکان نمایان شدن دارد.
بهطور کلی، کهیر بارداری به تنهایی باعث زایمان زودرس نمیشود، اما اگر ناشی از یک بیماری زمینه ای مانند کلستاز بارداری باشد، خطراتی را به همراه خواهد داشت.
مصرف غذاهای ادویهدار، فستفودها، شکلات، آجیل و محصولات حاوی افزودنیهای شیمیایی علائم را تشدید میکند. رژیم غذایی سالم و متعادل به کاهش علائم کمک میکند.
در نهایت…
کهیر بارداری معمولا یک عارضه موقت است که با مدیریت صحیح قابل کنترل خواهد بود، اما آگاهی از علائم، پرهیز از عوامل تحریک کننده و مشورت با پزشک در صورت شدت گرفتن کهیر، از بروز عوارض احتمالی جلوگیری میکند. اگرچه این مشکل در برخی موارد باعث ناراحتی و اختلال در خواب یا زندگی روزمره میشود، اما با رعایت توصیه های درمانی و مراقبتی بهبود مییابد.