رینیت آلرژیک یک بیماری شایع بوده که با التهاب مخاط بینی ناشی از واکنشهای آلرژیک همراه بوده و در اثرعوامل مختلف مانند گرده گیاهان، گرد و غبار، موی حیوانات یا کپکها بروز پیدا می کند. این نوع از آلرژی علائمی از قبیل عطسه، گرفتگی بینی، خارش بینی و آبریزش بینی است. این بیماری به طور موقت یا فصلی رخ داده و در برخی افراد به صورت مزمن نیز بروز میکند. رینیت آلرژیک نه تنها کیفیت زندگی را کاهش میدهد بلکه در صورت عدم درمان، مشکلات تنفسی و عفونتهای سینوسی را نیز به همراه دارد.

رینیت آلرژیک چیست؟
رینیت آلرژیک در واقع یک اختلال التهابی در مخاط بینی است که به دلیل واکنش سیستم ایمنی بدن به مواد آلرژیزا ایجاد میشود. رینیت آلرژیک میتواند به صورت فصلی مانند آلرژی به گرده در بهار یا دائمی به دلیل آلرژنهایی مثل گرد و غبار یا موی حیوانات بروز کرده و بر کیفیت زندگی فرد تأثیر منفی بگذارد.
علت بروز رینیت آلرژیک
رینیت آلرژیک زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به طورغیرطبیعی به مواد آلرژنی از قبیل گرده گیاهان، گرد و غبار، موی حیوانات یا کپکها واکنش نشان می دهد. وقتی آلرژنها وارد بینی شوند، سیستم ایمنی بدن با تولید هیستامین و سایر مواد شیمیایی به آنها واکنش نشان داده که این امر موجب التهاب و علائم آلرژیک مانند عطسه، گرفتگی بینی و خارش میشود. علت اصلی این واکنشها عوامل ژنتیکی در خصوص حساسیت به آلرژنها است. برخی افراد به طور طبیعی به آلرژنها بیشتر حساس هستند که این موضوع بر اساس سوابق خانوادگی، محیط زندگی و عوامل دیگر متفاوت است.

چه عواملی موجب تشدید رینیت آلرژیک می شود؟
عوامل مختلفی در تشدید رینیت آلرژیک اثرگذار هستند که عبارتند ازک
- آلودگیهای ناشی از دود خودروها، صنعتی و ذرات معلق در هوا
- تغییرات دما، هوای خشک یا مرطوب و بادهای شدید
- ابتلا به سرماخوردگی یا سایر عفونتهای تنفسی
- استرس
- دود سیگار یا مواد شیمیایی موجود در برخی شویندهها و خوشبوکنندههای هوا
علائم و نشانه های رینیت آلرژیک
علائم رینیت آلرژیک شامل موارد زیر هستند:
- عطسه به طور مکرر
- آبریزش بینی
- مسدود شدن مجاری بینی
- سرفه
- خارش بینی، چشمها و گلو
- قرمزی و التهاب چشمها
- کاهش حس بویایی
- خستگی و بیحوصلگی
نحوه تشخیص رینیت آلرژیک
تشخیص رینیت آلرژیک شامل موارد زیر است:

پزشک از بیمار در مورد علائم، زمان شروع، مدت زمان و عواملی که علائم را تشدید میکنند، پرسیده و همچنین عوامل محیطی مانند حضور گرده گیاهان، حیوانات خانگی یا آلودگی هوا نیز بررسی می شود.
پزشک متخصص باید بینی، حلق و چشمها را جهت بررسی علائم التهاب، ترشحات بینی، قرمزی و تورم چشمها یا التهاب حلق و… را معاینه کند.
آزمایش پوستی نیز به منظور تشخیص این آلرژی انجام می شود که در این آزمایش، مقادیر بسیار کمی از آلرژنها به پوست بیمار تزریق شده تا واکنش پوستی فرد بررسی گردد. آزمایش خون نیز میزان آنتیبادی IgE را در خون اندازهگیری کرده که این آنتیبادیها در واکنشهای آلرژیک نقش داشته و افزایش آن نشاندهنده آلرژی است.
روش های درمان رینیت آلرژیک
باید این نکته را ذکر کرد که باید به منظور درمان به بهترین دکتر آلرژی در مازندران مراجعه کنید. روش های درمانی شامل موارد زیر می شود:
دارودرمانی
آنتیهیستامینها علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی و خارش را کاهش میدهند، همچنین آنتیهیستامینهای خوراکی مانند سیتریزین و لوراتادین یا اسپریهای بینی مانند آزیلاستین نیز بدین منظور تجویز میشوند.
اسپریهای بینی کورتیکواستروئید مانند فلاوناز یا نازونکس التهاب بینی را کاهش داده و برای درمان رینیت آلرژیک مزمن مؤثر هستند. آنتیلیوکوترینها مانند مونتلوکاست که به کاهش التهاب کمک میکنند، برای کسانی که درمان های دیگر بر روی آن ها جواب نداده است تاثیرگذار است.
ایمونوتراپی
در این روش، مقادیر بسیار کمی از آلرژنها به طور تدریجی به بدن فرد وارد شده تا سیستم ایمنی به تدریج به آن ها عادت کند. این درمان یا به صورت تزریق یا قرص و قطره انجام می شود. آلرژن درمانی اصولا برای کسانی که علائم شدید دارند یا بدن آن ها به درمانهای دیگر پاسخ نداده توصیه میشود.
کاهش تماس با آلرژنها
یکی از مهمترین روشها جلوگیری از تماس با عوامل آلرژیزا است. به عنوان مثال، با استفاده از فیلترهای هوا، پوشاندن بالشها، شستشوی منظم دستها و کاهش قرارگیری در معرض گردهها یا موی حیوانات، می توان علائم را کاهش داد.
شستشوی بینی با محلول نمکی
شستشوی بینی با محلول نمکی نیز به تسکین علائمی مانند گرفتگی بینی و التهاب کمک میکند.
سوالات متداول
بله، در صورت عدم درمان مناسب، رینیت آلرژیک منجر به ایجاد مشکلاتی مانند سینوزیت مزمن، آسم و اختلالات خواب میشود.
شستشوی بینی با محلول نمکی، استفاده از بخار یا دستگاه بخور در تسکین علائم موثر هستند، اما برای درمان کامل نیاز به مشاوره پزشکی است.
در نهایت…
درمان رینیت آلرژیک به شدت علائم و نیازهای فرد بستگی دارد. استفاده ترکیبی از داروها، ایمونوتراپی، تغییر سبک زندگی و … به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی کمک میکند. در صورت لزوم، مشاوره با پزشک متخصص برای انتخاب درمان مناسب توصیه میشود.