با آغاز فصل بهار و شکوفه زدن گلها، بسیاری از افراد به جای لذت بردن از طبیعت، با عطسه، آبریزش بینی، خارش چشم و تنگی نفس دست و پنجه نرم میکنند، آلرژی فصلی به ویژه در بهار، یکی از شایعترین مشکلاتی است که زندگی روزمره را مختل میکند، گرده گلها، گرد و غبار و تغییرات آب و هوایی از عوامل اصلی بروز آن هستند، اما آیا راهی برای پیشگیری یا کاهش علائم آلرژی در این فصل وجود دارد؟ در ادامه به پاسخ این سؤال و راهکارهای مؤثر خواهیم پرداخت.
علت بروز آلرژی در فصل بهار
آلرژی در فصل بهار به دلیل افزایش گرده گیاهان به ویژه گرده درختان، گل ها و گیاهان علفی ایجاد میشود، در این فصل با افزایش دما و رطوبت، گیاهان شروع به تولید گرده میکنند که در هوا پراکنده میشود، سیستم ایمنی بدن برخی افراد این گرده ها را به عنوان یک عامل مضر شناسایی کرده و واکنش آلرژیک به آن ها نشان میدهند.
در افرادی که سیستم ایمنی حساس دارند، علائم شدیدتر است، عواملی مانند تغییرات آب و هوایی، میزان آلاینده های محیطی و سطح حساسیت فرد به گردههای خاص، شدت آلرژی را در این فصل افزایش میدهد و همچنین، آلودگی هوا و تغییرات دمایی در فصل بهار به تحریک بیشتر سیستم ایمنی افراد آلرژیک کمک میکنند و علائم را تشدید خواهد کرد، بنابراین، افرادی که سابقه آلرژی فصلی دارند باید مراقب باشند و در صورت نیاز از داروهای ضد آلرژی یا درمان های پیشگیرانه استفاده کنند.
علائم آلرژی در فصل بهار
در فصل بهار، به دلیل افزایش گرده افشانی گیاهان و تغییرات جوی، افراد علائم آلرژی را تجربه میکنند:
آبریزش یا گرفتگی بینی
وقتی بدن در برابر گردهی گیاهان واکنش نشان میدهد، سیستم ایمنی با ترشح هیستامین باعث تحریک مخاط بینی میشود و این واکنش دفاعی موجب آبریزش یا گرفتگی بینی میگردد و فرد حس خارش در پره بینی دارد و تنفس از راه بینی دشوار میشود.
عطسه های مکرر
عطسه مکرر در فصل بهار، که اغلب با عنوان رینیت آلرژیک شناخته میشود، پاسخی دفاعی از سوی بدن به ذرات خارجی مانند گرده گیاهان است، وقتی گردهها از طریق تنفس وارد مجاری بینی میشوند، سلول های ایمنی بدن فرد حساس به اشتباه آنها را مهاجم تلقی کرده و واکنش نشان میدهند.
خارش یا سوزش چشم ها
ذرات گرده هنگام تماس با سطح چشم باعث تحریک ملتحمه میشوند و در نتیجه چشم قرمز، متورم و اشکآلود میشود، احساس سوزش یا وجود جسم خارجی در چشم از دیگر نشانههاست که در این حالت لمس یا مالیدن چشم ها وضعیت را بدتر میکند.
گلودرد و سرفه
در برخی افراد به ویژه مبتلایان به آسم، ورود گرده و آلایندهها موجب انقباض مجاری تنفسی و التهاب آنها میشود و در نتیجه همراه با سرفه های خشک پیاپی یا خسخس سینه است، در موارد شدید نفسکشیدن دشوار یا سنگین شده و بیمار نیاز به داروهای استنشاقی پیدا میکند.
خستگی یا ضعف عمومی
سیستم ایمنی در هنگام آلرژی به شدت فعال میشود و بدن انرژی زیادی برای مقابله مصرف میکند و در کنار کم خوابی به علت گرفتگی بینی یا سرفه شبانه، فرد دچار احساس خستگی، کاهش تمرکز و گاهی تحریک پذیری میشود، این عامل در کاهش عملکرد روزانه مؤثر است.
سوزش در گلو یا بینی
سوزش در گلو یا بینی یکی دیگر از علائم شایع آلرژی فصلی است که به دلیل تحریک مستقیم مخاط این نواحی توسط عوامل آلرژن مانند گرده گیاهان، گرد و غبار یا هاگ قارچها رخ میدهد و هنگامی که این ذرات وارد مجاری تنفسی فوقانی میشوند، سیستم ایمنی بدن فرد مبتلا به آلرژی، هیستامین و سایر مواد شیمیایی التهابی را آزاد میکند.
برای تشخیص و درمان آلرژی به دکتر نسرین مرتضوی فر مراجعه کنید، همین حالا با شماره ۰۹۱۹۵۷۷۴۶۵۶ تماس بگیرید و نوبت خود را رزرو کنید!
تشخیص آلرژی در فصل بهار
تشخیص آلرژی در فصل بهار با بررسی دقیق شرح حال بیمار، علائم بالینی و انجام برخی آزمایش های تخصصی صورت میگیرد، بهترین متخصص آلرژی در آمل ابتدا با پرسیدن سوالاتی درباره زمان شروع علائم مانند عطسه، آبریزش بینی، خارش چشم و سابقه خانوادگی آلرژی، محل زندگی و تماس با محرکها مانند گرده گیاهان، گرد و غبار، حیوانات خانگی به احتمال آلرژی پی میبرد.
تست آلرژی پوستی
در این روش، مقدار کمی از عصاره آلرژن های مختلف مانند گرده درختان، چمنها و گیاهان بر روی پوست بازو یا پشت خراش داده میشود، اگر فرد به آلرژن خاصی حساسیت داشته باشد، ناحیه خراش خورده طی 15 تا 20 دقیقه قرمز شده و برجسته میشود مانند نیش پشه و این یکی از رایج ترین و سریع ترین روشها برای شناسایی آلرژنهاست.
بیشتر بخوانید: تست آلرژی پچ چیست؟
آزمایش خون
این آزمایش سطح آنتی بادی های خاصی به نام ایمونوگلوبولین E (IgE) را در خون اندازهگیری میکند و سطوح بالای IgE برای آلرژن های خاص نشان دهنده حساسیت باشد، این روش زمانی ترجیح داده میشود که فرد شرایط مناسبی برای انجام تست پوستی نداشته باشد مثلا به دلیل بیماری پوستی یا مصرف برخی داروها
تستهای تنفسی در صورت بروز علائم آسم
تست های تنفسی ابزارهای مهمی برای ارزیابی سلامت ریهها هستند، این تست ها میزان هوایی را که استنشاق کرده و خارج کنید و همچنین سرعت و کارایی این فرآیند را اندازهگیری میکنند، رایجترین تست، اسپیرومتری است که عملکرد ریهها را با اندازهگیری حجم و سرعت جریان هوا میسنجد و نتایج این تست ها به پزشکان کمک میکند تا بیماری هایی مانند آسم، بیماری مزمن انسدادی ریه و سایر اختلالات تنفسی را تشخیص میدهند.
کلینیک تخصصی آلرژی دکتر نسرین مرتضوی فر
بیشتر بخوانید: تست پریک به چه صورت است؟
روش های درمان آلرژی در فصل بهار
درمان آلرژی در فصل بهار به کاهش علائم، کنترل واکنش های حساسیتی و پیشگیری از تشدید آن ها کمک میکند، بسته به شدت آلرژی، درمان شامل تغییر سبک زندگی، استفاده از داروهای بدون نسخه، داروهای تجویزی یا روش های تخصصی تری مانند ایمونوتراپی است، برخی از روش های درمان آلرژی در فصل بهار را بشناسید:
- استفاده از ماسک هنگام بیرون رفتن در فصل بهار.
- شست و شوی بینی با محلول آب نمک برای پاکسازی مخاط از گردهها.
- استحمام و تعویض لباس ها بعد از بازگشت از بیرون.
- آنتی هیستامینها مانند لوراتادین، سیتریزین که به کاهش عطسه، خارش و آبریزش بینی کمک میکند.
- اسپری های بینی کورتونی مثل فلوتیکازون به کاهش التهاب و گرفتگی بینی کمک میکند.
- قطره های چشمی ضد آلرژی برای رفع قرمزی، خارش و اشک چشم تجویز میشود.
- داروهای ضد احتقان برای کاهش گرفتگی بینی که نباید به مدت طولانی استفاده شوند.
- برای افرادی با آلرژی های شدید و مزمن، پزشک ایمونوتراپی تجویز میکند، در این روش مقادیر کنترل شدهای از آلرژن به بدن تزریق میشود یا به صورت قطره زیر زبانی استفاده میگردد تا بدن به تدریج به آن عادت کند.
چه گیاهانی باعث حساسیت در فصل بهار می شوند؟
در فصل بهار، برخی گیاهان با شروع گرده افشانی، عامل اصلی بروز آلرژی های فصلی میشوند، درختانی مانند توس، نارون، چنار، افرا، صنوبر، گردو و بلوط از جمله مهم ترین منابع گردههای آلرژی زا هستند که گردههای سبک و قابل انتشاری تولید میکنند و این گردهها به راحتی در هوا پخش شده و وارد مجاری تنفسی افراد حساس میشوند، همچنین برخی چمن ها و علف ها باعث تحریک علائم حساسیت مانند عطسه، آبریزش بینی و خارش چشم میشوند.
گرچه گل هایی مانند رز یا لاله نیز میتوانند آلرژی ایجاد کنند، اما چون گرده های سنگینی دارند، از طریق بو کردن یا تماس مستقیم باعث تحریک میشوند، نه از طریق هوای آزاد، بنابراین افرادی که مستعد آلرژی هستند باید در بهار از حضور طولانی مدت در فضای باز، خصوصا در روزهای دارای باد، خودداری کرده و در صورت نیاز از ماسک یا داروهای ضدآلرژی استفاده کنند.
سوالات متداول
در اغلب موارد خیر، اما در افراد مبتلا به آسم یا آلرژی شدید، علائم تنفسی خطرناک میشوند و نیاز به درمان فوری دارند.
پرهیز از قرار گرفتن در فضای باز در ساعات اوج گردهافشانی، بستن پنجرهها، استفاده از ماسک، شست و شوی بینی با آب نمک و مصرف داروهای تجویزی میتوانند کمک کننده باشند.
این نوع آلرژی درمان قطعی ندارد، اما با دارو، سبک زندگی صحیح و در برخی موارد ایمونوتراپی میتوان آن را کنترل و علائم را به حداقل رساند.
در نهایت…
آلرژی در فصل بهار یکی از شایع ترین مشکلات فصلی است که شناخت علائم، دوری از عوامل تحریک کننده و پیروی از توصیه های پزشکی، نقش مهمی در کنترل و کاهش این واکنشها دارد و با رعایت نکات ساده میتوان از بهار لذت برد و از ناراحتی های ناشی از آلرژی در امان ماند.